Update over europese en Nederlandse PFAS-regelgeving

Europese en Nederlandse regelgeving rond PFAS: wat is er nieuw in 2025–2026?

Per‑ en polyfluoralkylstoffen (PFAS) staan wereldwijd in de spotlight als ‘forever chemicals’ — stoffen die extreem lang in het milieu blijven, zich ophopen in organismen en risico’s vormen voor mens en natuur. Zowel op Europees als op nationaal niveau worden de regels rond PFAS daarom de laatste jaren steeds strenger. ([echa.europa.eu][1])

Europese ontwikkelingen: op weg naar een breed PFAS‑verbod

Op Europees niveau is er een fundamentele verschuiving gaande: de EU probeert PFAS als groep aan te pakken via de REACH‑verordening, de belangrijkste Europese chemikalienorm. In januari 2023 hebben Duitsland, Nederland, Denemarken, Noorwegen en Zweden een voorstel ingediend bij het Europees Chemicals Agency (ECHA) om het gebruik en de productie van PFAS sterk te beperken of zelfs te verbieden. ([rivm.nl][2])

In augustus 2025 werd dit voorstel geactualiseerd met een uitgebreide onderbouwing van reacties uit de industrie en wetenschap. ECHA’s wetenschappelijke adviesorganen (RAC en SEAC) zijn deze uitgebreid aan het beoordelen; hun adviezen worden naar verwachting eind 2025 of begin 2026 afgerond, waarna de Europese Commissie en lidstaten een definitieve beslissing nemen. ([echa.europa.eu][3])

Dit PFAS‑restrictievoorstel zou één van de grootste chemische beperkingsmaatregelen ooit in de EU kunnen zijn: het richt zich op duizenden verschillende PFAS‑verbindingen en beoogt hun productie, gebruik en op de markt brengen spectaculair te verminderen of te stoppen. ([rivm.nl][4])

Specifieke maatregelen voor schuim en brandbestrijdingsmiddelen

Naast de brede PFAS‑restrictie zijn er al concrete sectorale regels. Zo is PFOA, een bekende en schadelijke PFAS, vanaf 4 december 2025 verboden in brandblusschuim. Europese bedrijven worden daarom dringend aangeraden over te stappen op volledig PFAS‑vrije alternatieven, omdat controles door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) mogelijk zonder voorafgaande aankondiging plaatsvinden. ([ilent.nl][5])

Daarnaast zullen vanaf oktober 2026 bepaalde andere PFAS‑verbindingen zoals PFHxA worden beperkt in consumentengoederen zoals textiel, voedselverpakkingen en cosmetica — wat een verdere stap markeert naar betrouwbaardere beperkingen van deze stoffen. ([FPS Public Health][6])

Nederlandse positie: meewerken maar geen eigen verbod

In Nederland werkt de overheid actief mee aan de Europese PFAS‑aanpak. Nederland heeft samen met andere landen het genoemde REACH‑voorstel ingediend en blijft betrokken bij de verdere stappen richting wetgeving. ([rijksoverheid.nl][7])

Tegelijkertijd heeft het RIVM PFAS volledig op de nationale lijst van ‘zeer zorgwekkende stoffen’ (ZZS) geplaatst. Dit betekent dat bedrijven in Nederland nu verplicht worden hun PFAS‑gebruik te minimaliseren en maatregelen te nemen om emissies te beperken, en dat er periodiek herzieningsplannen moeten worden ingediend als volledige eliminatie niet mogelijk is. ([chemradar.com][8])

Hoewel er in Nederland geen eigen nationaal totaalverbod op PFAS is ingevoerd (de regering kiest er voorlopig voor te wachten op Europese beslissingen), ligt er wel een duidelijke focus op het terugdringen van blootstelling en emissies, mede op basis van gezondheidsinzichten. ([eur.nl][9])

Wat betekent dit voor bedrijven en milieu?

De regelgeving rond PFAS heeft twee duidelijke doelen:

• Minder PFAS‑blootstelling voor mens en milieu, door strengere beperkingen en controles.
• Versnelde transitie naar PFAS‑vrije alternatieven, vooral in toepassingen zoals brandblusschuim, textiel en consumentengoederen.

Voor bedrijven betekent dit dat ze proactief maatregelen moeten nemen om PFAS‑vrije producten en processen te gebruiken, stoffenlijsten moeten herzien en voorbereid moeten zijn op controles en rapportageverplichtingen. Tegelijkertijd ontstaat er een duidelijke markt voor innovatieve, duurzame alternatieven die wél veilig zijn voor mens en natuur.

[1]: https://echa.europa.eu/nl/hot-topics/perfluoroalkyl-chemicals-pfas?utm_source=chatgpt.com "Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) - ECHA"

[2]: https://www.rivm.nl/en/news/next-milestone-in-universal-pfas-restriction-process-completed?utm_source=chatgpt.com "Next milestone in universal PFAS restriction process completed | RIVM"

[3]: https://echa.europa.eu/nl/-/echa-publishes-updated-pfas-restriction-proposal/?utm_source=chatgpt.com "All news - ECHA"

[4]: https://www.rivm.nl/en/pfas/current-information?utm_source=chatgpt.com "Current information about PFAS | RIVM"

[5]: https://www.ilent.nl/actueel/nieuws/2025/10/06/bedrijven-moeten-blusschuim-pfas-vrij-maken?utm_source=chatgpt.com "Bedrijven moeten blusschuim PFAS-vrij maken"

[6]: https://www.health.belgium.be/en/professionals/enterprises/environment/regulation-chemicals-chemical-products/authorisations-restrictions/pfas-restrictions-across-sectors-borders?utm_source=chatgpt.com "PFAS Restrictions Across Sectors and Borders | FPS Public Health"

[7]: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/pfas/regels-voor-pfas?utm_source=chatgpt.com "Regels voor PFAS | PFAS | Rijksoverheid.nl"

[8]: https://www.chemradar.com/news/detail/e6335plmjlz4?utm_source=chatgpt.com "Dutch PFAS Update: Over 100 Substances Added to High Concern (ZZS) List | News | ChemRadar"

[9]: https://www.eur.nl/en/news/pfas-netherlands-opts-wait-forever-chemicals?utm_source=chatgpt.com "PFAS: The Netherlands opts to wait on 'forever chemicals' | Erasmus University Rotterdam"